Op weg naar duurzaam bodembeheer

Duurzaam bodembeheer komt per 1 januari 2008 een stap dichterbij. Dan treedt namelijk het nieuwe Besluit bodemkwaliteit in werking. Dit nieuwe besluit zorgt voor een betere balans tussen een gezonde bodemkwaliteit en ruimte voor maatschappelijke ontwikkelingen zoals natuur en landbouw. Het besluit bevat regels voor het toepassen van grond, baggerspecie en bouwstoffen. Gemeenten en waterschappen krijgen meer zeggenschap over de regels in hun gebied. Voortaan zijn alle partijen (zoals producenten, tussenhandelaren en leveranciers) verantwoordelijk voor de kwaliteit van grond, baggerspecie en bouwstoffen. Bovendien worden eisen gesteld aan de uitvoering van bodemwerkzaamheden. Voor agrarische ondernemers gelden enkele vrijstellingen.

Het Besluit bodemkwaliteit kent drie onderdelen: Grond en baggerspecie, Bouwstoffen en Kwalibo.

Naar boven

Grond en baggerspecie

Gemeenten en waterschappen mogen zelf normen stellen voor het gebruik van grond en baggerspecie in een bepaald gebied. Doen zij dit niet, dan gelden de regels uit het besluit. U moet dus zelf informeren welke normen in uw gebied gelden. Ook moet de kwaliteit van de grond en baggerspecie kunnen worden aangetoond met een milieuhygiënische verklaring. Voor landbouwbedrijven geldt hiervoor een vrijstelling. Als agrarische ondernemer hoeft u geen milieuhygiënische verklaring te hebben als u grond of baggerspecie gebruikt binnen uw bedrijf. Dit moet dan wél afkomstig zijn van een tot uw bedrijf behorend perceel waar een vergelijkbaar gewas wordt geteeld.

Wanneer er vermoedens of aanwijzingen zijn dat de kwaliteit van een partij grond of baggerspecie niet voldoet aan de geldende normen, dan is het verstandig om de kwaliteit wel te bepalen. Een handhaver kan bij verdachte situaties de kwaliteit controleren en zonodig handhavend optreden. 

Nieuw in het besluit bodemkwaliteit is de regel dat baggerspecie afkomstig uit watergangen die grenzen aan een perceel, verspreid mag worden over het hele perceel in plaats van tot maximaal 20 meter vanaf de kant. Het besluit verandert niets aan de ontvangstplicht die is geregeld in de Keur van waterschappen.

Naar boven

Bouwstoffen

Om de bodem en het oppervlaktewater te beschermen tegen verontreiniging worden er voorwaarden gesteld aan het toepassen van steenachtige bouwstoffen. Er mogen alleen bouwstoffen worden gebruikt die voldoen aan de normen uit het besluit. Een milieuhygiënische verklaring moet aantonen dat een bouwstof aan deze normen voldoet. Wanneer een handhaver hiernaar vraagt, moet u de milieuhygiënische verklaring kunnen laten zien. Er zijn echter uitzonderingen voor materialen en situaties waarvan bekend is dat vrijwel altijd aan de normen wordt voldaan. Zo is bijvoorbeeld voor het toepassen van beton, keramiek, natuursteen, metselmortel en bakstenen geen verklaring nodig.

Naar boven

Kwalibo

Kwalibo staat voor kwaliteitsborging in het bodembeheer. Dit onderdeel van het besluit regelt de kwaliteits- en integriteitseisen waaraan uitvoerders van bodemwerkzaamheden moeten voldoen. Voorbeelden van werkzaamheden die voortaan alleen mogen worden uitgevoerd door gecertificeerde en erkende bedrijven zijn: bodemsanering, veldwerk, monstername bij partijkeuringen en het uitvoeren van een bodemanalyse. Om een erkenning te krijgen kunt u een aanvraag indienen bij de organisatie Bodem+, die namens VROM en VenW de erkenningsregeling uitvoert. Deze regels voor de kwaliteit van uitvoering zijn al eerder gefaseerd in werking getreden; deze zijn nu opgenomen in het Besluit bodemkwaliteit.

Naar boven

Meldpunt bodemkwaliteit

Het besluit schrijft voor dat u het toepassen van vrijwel alle grond en baggerspecie moet melden. Het melden van sommige bouwstoffen is ook verplicht. Landbouwbedrijven zijn vrijgesteld van de meldingsplicht voor grond en baggerspecie, wanneer het materiaal wordt toegepast binnen het bedrijf. Het materiaal moet dan wél afkomstig zijn van een tot uw bedrijf behorend perceel waar een vergelijkbaar gewas geteeld wordt. Meer informatie over wat u wel en niet moet melden en hoe u dit precies moet doen, is te vinden op de site van het Meldpunt bodemkwaliteit.

Naar boven

Invoering van het besluit

Het besluit treedt vanaf 1 januari 2008 gefaseerd in werking. Vanaf 1 januari 2008 gelden alleen de regels voor het toepassen van grond en baggerspecie in oppervlaktewater. Het gaat dan bijvoorbeeld om het dempen van sloten. Vanaf 1 juli 2008 gelden deze regels ook voor toepassing in of op de bodem. Dan gaan ook de regels voor het toepassen van bouwstoffen in. Om de inwerkingtreding soepel te laten verlopen, zijn er overgangsregels opgesteld.

Naar boven

Vragen?

In opdracht van VROM ondersteunt de organisatie Bodem+ decentrale overheden en bedrijven bij de uitvoering van het bodembeleid. Kijk voor meer informatie en veelgestelde vragen over het Besluit bodemkwaliteit op de site van Bodem+. Of neem contact op met de helpdesk, telefoon: 070 - 373 51 23.